Cầu Thang Thoát Hiểm Nhà Phố – Khi Nào Nên Lắp Và Bố Trí Ở Đâu?
Cầu Thang Thoát Hiểm Nhà Phố – Khi Nào Nên Lắp Và Bố Trí Ở Đâu?
Cầu thang thoát hiểm nhà phố là một trong những giải pháp cần được cân nhắc khi muốn tăng khả năng thoát ra ngoài trong tình huống lối đi chính không thể sử dụng. Đặc biệt với nhà nhiều tầng, nhà vừa ở vừa kinh doanh, nhà có nhiều phòng hoặc công trình cải tạo, việc nghiên cứu thêm một hướng thoát phù hợp có thể góp phần nâng cao mức độ an toàn.
Nhà phố thường có đặc điểm mặt tiền hẹp, xây dựng sát công trình bên cạnh và phát triển nhiều tầng theo chiều cao. Chính vì vậy, việc bố trí thêm cầu thang không đơn giản là chọn một khoảng trống rồi lắp đặt mà cần khảo sát kỹ hiện trạng, kết cấu và phương án thoát nạn của công trình.
Trong bài viết này, Thành An sẽ phân tích các vị trí thường được cân nhắc khi bố trí cầu thang thoát hiểm cho nhà phố, ưu nhược điểm của từng phương án và những vấn đề cần lưu ý trước khi gia công.
Vì sao nhà phố cần quan tâm đến lối thoát hiểm?
Một đặc điểm phổ biến của nhà phố là diện tích đất không quá lớn nhưng công trình có thể được xây nhiều tầng.
Trong điều kiện bình thường, cầu thang chính bên trong nhà đảm nhiệm việc di chuyển giữa các tầng. Tuy nhiên, việc có phương án thoát nạn phù hợp vẫn rất quan trọng, đặc biệt với những công trình có đặc điểm sử dụng phức tạp.
Một số trường hợp cần đặc biệt chú ý gồm:
- Nhà ở nhiều tầng.
- Nhà vừa ở vừa kinh doanh.
- Nhà có tầng tum hoặc sân thượng.
- Nhà cải tạo từ công trình cũ.
- Nhà có nhiều phòng.
- Công trình có mật độ sử dụng cao.
- Nhà có khu vực kinh doanh phía dưới và sinh hoạt phía trên.
Không phải tất cả các trường hợp đều có thể giải quyết bằng cách gắn thêm một cầu thang sắt bên ngoài. Phương án cụ thể cần căn cứ vào hiện trạng và yêu cầu áp dụng cho từng công trình.
Đặc điểm của cầu thang thoát hiểm nhà phố
So với cầu thang của nhà xưởng hoặc công trình có mặt bằng rộng, thang thoát hiểm nhà phố thường gặp hạn chế lớn nhất về không gian.
Khoảng trống có thể chỉ nằm ở:
- Phía sau nhà.
- Bên hông nhà.
- Sân trước.
- Ban công.
- Sân thượng.
- Giếng trời hoặc khu vực thông tầng phù hợp.
Vì vậy, cầu thang cần được thiết kế dựa trên kích thước thực tế chứ khó sử dụng một mẫu cố định cho tất cả nhà phố.
Khi nào nên cân nhắc làm cầu thang thoát hiểm cho nhà phố?
Nhà có nhiều tầng
Khi số tầng tăng lên, khoảng cách từ tầng trên xuống mặt đất cũng tăng.
Do đó, việc nghiên cứu phương án thoát nạn ngay từ khi thiết kế công trình sẽ thuận lợi hơn so với chờ đến khi nhà hoàn thiện mới tìm cách bổ sung.
Nhà vừa ở vừa kinh doanh
Đây là nhóm công trình nên đặc biệt quan tâm đến phương án an toàn.
Tầng dưới có thể được sử dụng làm cửa hàng, kho hoặc khu vực kinh doanh trong khi các tầng phía trên là không gian sinh hoạt.
Việc bố trí lối thoát cần được xem xét tổng thể, không nên chỉ tập trung vào cầu thang chính.
Nhà cải tạo từ công trình cũ
Nhiều nhà phố ban đầu chỉ được xây để ở nhưng sau một thời gian được chuyển đổi hoặc mở rộng công năng.
Khi đó, chủ nhà có thể cần đánh giá lại hệ thống lưu thông và phương án thoát nạn.
Nhà có sân thượng
Sân thượng có thể liên quan đến phương án thoát nạn của công trình tùy thiết kế.
Nếu dự kiến kết nối sân thượng với một hệ cầu thang ngoài nhà thì vị trí tiếp cận, kết cấu liên kết và đường đi cần được tính toán ngay từ đầu.
Cầu thang thoát hiểm nhà phố nên bố trí ở đâu?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất trước khi gia công.
Không có một vị trí duy nhất phù hợp với tất cả nhà phố. Mỗi phương án đều phụ thuộc vào mặt bằng thực tế.
Phương án 1: Bố trí phía sau nhà
Nếu phía sau công trình còn khoảng trống phù hợp, đây có thể là một vị trí được cân nhắc.
Ưu điểm là cầu thang ít ảnh hưởng đến mặt tiền.
Tuy nhiên cần kiểm tra:
- Khoảng trống thực tế.
- Vị trí cửa từng tầng.
- Khả năng tiếp cận mặt đất hoặc khu vực an toàn.
- Điều kiện vận chuyển cấu kiện.
- Khả năng liên kết với công trình.
Phương án 2: Bố trí bên hông nhà
Những căn nhà có khoảng hông phù hợp có thể nghiên cứu bố trí cầu thang tại đây.
Ưu điểm là dễ kết nối các tầng và có thể hạn chế ảnh hưởng đến kiến trúc mặt tiền.
Tuy nhiên, cần tính toán đủ không gian cho vế thang, chiếu nghỉ và lối tiếp cận.
Không nên cố ép một bộ cầu thang quá lớn vào khoảng không gian nhỏ.
Phương án 3: Bố trí ngoài mặt tiền
Một số công trình có điều kiện mặt bằng phù hợp có thể nghiên cứu phương án bố trí cầu thang ở phía trước.
Với vị trí này, ngoài yếu tố kỹ thuật còn phải chú ý đến kiến trúc.
Cầu thang nên có hình thức gọn, hạn chế tạo cảm giác nặng nề cho mặt tiền.
Đồng thời, việc bố trí cần phù hợp với ranh giới công trình và các yêu cầu pháp lý, kỹ thuật liên quan.
Phương án 4: Kết nối từ ban công
Trong một số phương án thiết kế, cửa hoặc ban công từng tầng có thể được nghiên cứu để kết nối với hệ cầu thang bên ngoài.
Điều quan trọng là đường tiếp cận phải rõ ràng và thuận tiện theo phương án được thiết kế.
Không nên để cầu thang bên ngoài nhưng khi cần sử dụng lại phải vượt qua quá nhiều vật cản.
Phương án 5: Kết nối từ sân thượng
Với nhà nhiều tầng, sân thượng cũng là vị trí cần được xem xét trong tổng thể phương án thoát nạn.
Nếu cầu thang ngoài trời chạy lên sân thượng thì điểm kết nối giữa cầu thang và sân thượng phải được gia công chắc chắn và phù hợp với kết cấu hiện hữu.
Nên sử dụng loại cầu thang nào cho nhà phố?
Cầu thang sắt hai vế
Đây là kiểu cầu thang quen thuộc.
Hai vế thang được kết nối bằng chiếu nghỉ.
Ưu điểm là đường đi tương đối rõ ràng nhưng cần diện tích bố trí phù hợp.
Cầu thang một vế
Với một số mặt bằng, cầu thang một vế có thể được sử dụng để kết nối giữa các cao độ phù hợp.
Phương án này có cấu tạo đơn giản nhưng chiều dài cần được tính toán cẩn thận.
Cầu thang đổi hướng
Khi không gian hạn chế, các vế thang có thể được bố trí đổi hướng qua chiếu nghỉ tùy phương án thiết kế.
Mục tiêu là tận dụng mặt bằng nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu sử dụng.
Có nên dùng cầu thang xoắn ốc làm cầu thang thoát hiểm nhà phố?
Cầu thang xoắn ốc có ưu điểm lớn về tiết kiệm diện tích.
Tuy nhiên, tiết kiệm diện tích không đồng nghĩa với việc phù hợp để sử dụng làm cầu thang thoát nạn chính .
Việc lựa chọn loại cầu thang phải căn cứ vào công năng, thiết kế và các yêu cầu an toàn áp dụng cho công trình.
Nếu mục tiêu chính là thoát nạn, chủ nhà không nên tự quyết định sử dụng cầu thang xoắn chỉ vì khu vực lắp đặt nhỏ.
Vật liệu thường dùng cho cầu thang thoát hiểm nhà phố
Kết cấu thép được sử dụng khá phổ biến nhờ khả năng gia công linh hoạt.
Tùy thiết kế, hệ cầu thang có thể sử dụng:
- Thép hộp.
- Thép hình.
- Thép U.
- Thép I.
- Thép V.
- Thép tấm.
- Grating.
- Thép tròn hoặc hộp cho lan can.
Quy cách cụ thể không nên áp dụng cố định cho mọi công trình.
Cần căn cứ vào thiết kế kết cấu, kích thước cầu thang và điều kiện sử dụng.
Bậc cầu thang ngoài trời nên chú ý điều gì?
Nếu cầu thang đặt hoàn toàn ngoài trời, bậc thang thường xuyên tiếp xúc với nước mưa.
Vì vậy cần quan tâm đến:
Khả năng chống trượt
Bề mặt bậc cần phù hợp với điều kiện sử dụng.
Khả năng thoát nước
Hạn chế các vị trí có thể giữ nước lâu ngày.
Khả năng chống ăn mòn
Không chỉ bậc thang mà cả khung, mối nối và các vị trí liên kết đều cần được xử lý phù hợp với môi trường ngoài trời.
Xử lý chống gỉ cho cầu thang thoát hiểm ngoài trời
Một bộ cầu thang sắt ngoài trời có thể chịu tác động của môi trường trong thời gian dài.
Vì vậy, xử lý bề mặt là công đoạn quan trọng.
Quy trình có thể bao gồm:
Làm sạch bề mặt → xử lý các vị trí mối hàn → áp dụng hệ bảo vệ bề mặt phù hợp → hoàn thiện.
Tùy yêu cầu công trình có thể lựa chọn hệ sơn thích hợp hoặc phương án mạ kẽm.
Đặc biệt, những vị trí sau cần được chú ý:
- Chân cột.
- Bản mã.
- Mối hàn.
- Góc khuất.
- Khe tiếp giáp.
- Khu vực dễ đọng nước.
Khảo sát nhà phố trước khi gia công cần đo những gì?
Đây là bước Thành An đặc biệt chú trọng trước khi triển khai sản xuất.
Thông thường cần kiểm tra:
Chiều cao từng tầng
Không nên chỉ đo tổng chiều cao toàn bộ nhà.
Mỗi tầng có thể có chênh lệch.
Vị trí cửa ra cầu thang
Cửa và chiếu nghỉ phải được phối hợp trong phương án thiết kế.
Khoảng không gian bên ngoài
Cần đo cả chiều rộng và chiều dài khu vực dự kiến bố trí.
Kết cấu tại vị trí liên kết
Không phải vị trí nào trên tường cũng phù hợp để liên kết cầu thang.
Điều kiện đưa vật tư vào công trình
Nhà phố thường có đường vào hẹp.
Do đó cần tính toán kích thước các cụm gia công để có thể vận chuyển và lắp đặt.
Quy trình thi công cầu thang thoát hiểm nhà phố
Một quy trình thực tế có thể triển khai như sau:
Khảo sát công trình → đo kích thước → lên phương án → lựa chọn vật tư → gia công tại xưởng → kiểm tra → xử lý bề mặt → vận chuyển → lắp đặt → kiểm tra hoàn thiện.
Việc gia công trước tại xưởng giúp kiểm soát tốt hơn các cấu kiện.
Tuy nhiên, kích thước phải được khảo sát chính xác trước khi sản xuất.
Những lỗi thường gặp khi bổ sung cầu thang cho nhà cũ
Làm cầu thang trước rồi mới tìm vị trí lắp
Quy trình này dễ phát sinh cắt sửa.
Nên khảo sát trước rồi mới gia công.
Cố làm cầu thang quá nhỏ
Không gian hẹp là vấn đề thường gặp của nhà phố, nhưng không nên vì vậy mà tự ý thu nhỏ các kích thước quan trọng.
Chỉ bắt cầu thang vào tường mà không kiểm tra kết cấu
Khả năng liên kết phụ thuộc vào kết cấu hiện hữu.
Cần xác định phương án phù hợp thay vì chỉ nhìn vào bề mặt tường.
Không tính đường vận chuyển
Có trường hợp cấu kiện gia công rất đẹp tại xưởng nhưng quá lớn để đưa vào vị trí lắp đặt.
Vì vậy cầu thang nhà phố thường cần được chia thành các cụm hợp lý.
Nhà phố nhỏ có làm được cầu thang thoát hiểm không?
Điều này phụ thuộc vào hiện trạng.
Không nên khẳng định rằng bất kỳ nhà nhỏ nào cũng có thể bổ sung một bộ cầu thang bên ngoài.
Trước tiên cần xem:
- Còn bao nhiêu diện tích.
- Có vị trí kết nối phù hợp hay không.
- Hướng thoát dẫn đến đâu.
- Kết cấu hiện hữu như thế nào.
- Công trình thuộc nhóm nào.
- Những yêu cầu kỹ thuật và pháp lý nào áp dụng.
Sau khi khảo sát mới có thể xác định phương án phù hợp.
Cầu thang thoát hiểm nhà phố có cần đẹp không?
Có.
An toàn và kỹ thuật là ưu tiên, nhưng đối với nhà ở, hình thức cũng đáng được quan tâm.
Một hệ cầu thang được thiết kế gọn có thể hạn chế ảnh hưởng đến kiến trúc tổng thể.
Có thể chú ý đến:
- Bố cục khung.
- Màu hoàn thiện.
- Kiểu lan can.
- Cách đi đường thép.
- Vị trí cột.
- Cách kết nối với ban công.
Đặc biệt nếu cầu thang nằm ở mặt tiền hoặc bên hông dễ quan sát thì việc xử lý thẩm mỹ càng quan trọng.
Thành An nhận gia công cầu thang thoát hiểm nhà phố theo thực tế
Thành An nhận gia công và thi công cầu thang thoát hiểm nhà phố theo kích thước thực tế của từng công trình.
Thay vì áp dụng một mẫu có sẵn cho mọi căn nhà, phương án được triển khai dựa trên:
- Hiện trạng.
- Không gian lắp đặt.
- Chiều cao tầng.
- Vị trí liên kết.
- Yêu cầu sử dụng.
- Thiết kế của công trình.
Các cấu kiện được gia công tại xưởng trước khi vận chuyển đến công trình để lắp đặt.
Đối với những căn nhà có không gian hạn chế hoặc hiện trạng phức tạp, việc khảo sát trực tiếp đặc biệt quan trọng để hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
Kết luận
Cầu thang thoát hiểm nhà phố cần được xem xét như một phần trong tổng thể phương án an toàn của công trình chứ không đơn thuần là một bộ cầu thang sắt gắn thêm bên ngoài.
Với đặc điểm nhà phố thường hẹp và nhiều tầng, vị trí lắp đặt, kích thước, kết cấu liên kết và đường tiếp cận cần được khảo sát kỹ trước khi gia công.
Đối với nhà đang sử dụng hoặc công trình cần cải tạo, chủ nhà nên khảo sát hiện trạng trước để xác định phương án phù hợp, sau đó mới tiến hành thiết kế và gia công cầu thang.
