Cầu Thang Xoắn Ốc Bằng Sắt – Thi Công Thực Tế Tại Tầng Hầm Quán Karaoke Quận 1
Cầu thang xoắn ốc bằng sắt nhìn khi hoàn thiện chỉ thấy những đường cong liền mạch, kết cấu gọn và một hình dáng khá đặc biệt giữa không gian. Nhưng để tạo nên được đường cong đó, phía sau là rất nhiều công đoạn mà nếu chỉ nhìn sản phẩm hoàn thiện thì khó có thể hình dung hết.
Đây là một công trình cầu thang thực tế do Thành An trực tiếp gia công và thi công tại khu vực tầng hầm. Điều đặc biệt của công trình không chỉ nằm ở hình dáng cầu thang xoắn, mà còn ở điều kiện thi công tương đối khó: vật liệu sắt thép nặng, đường vận chuyển xuống hầm nhỏ hẹp, không gian nóng, nhiều bụi, khả năng thông gió hạn chế và cùng lúc có nhiều đội thợ khác đang thi công.
Từ lúc những tấm sắt đầu tiên được đưa xuống công trình cho đến khi hình dáng chiếc cầu thang dần xuất hiện, anh em Thành An đã phải xử lý từng phần, từng mối nối và từng đường cong ngay tại hiện trường.
Và khi nhìn lại chiếc cầu thang sau những ngày làm việc trong bụi, khói hàn và tiếng máy cắt, chúng tôi thấy rằng giá trị của công trình không chỉ nằm ở khối lượng sắt thép đã lắp đặt.
Nó còn nằm ở cách những vật liệu thô cứng được ghép lại để trở thành một đường cong hoàn chỉnh.
1. Một chiếc cầu thang nhìn đơn giản nhưng thi công không hề đơn giản
Ngay từ khi tiếp cận mặt bằng, Thành An đã xác định đây không phải một công trình cầu thang xoắn ốc bằng sắt có thể gia công hoàn chỉnh tại xưởng rồi đưa nguyên bộ đến lắp đặt.
Kích thước cầu thang lớn trong khi đường xuống tầng hầm lại nhỏ.
Các cấu kiện bằng sắt có trọng lượng đáng kể. Một số chi tiết dài, cong và cồng kềnh nên việc xoay trở trong lối đi hẹp rất khó khăn.
Vì vậy, ngay từ khâu gia công phải tính đến phương án chia cấu kiện hợp lý để có thể vận chuyển xuống tầng hầm, sau đó mới tổ hợp và hoàn thiện tại công trình.
Đây là điểm rất quan trọng.
Nếu chỉ tính làm sao để sản xuất được cầu thang mà không tính trước đường vận chuyển và phương pháp lắp dựng, đến lúc đưa hàng xuống công trình rất dễ rơi vào tình trạng cấu kiện làm xong nhưng không thể di chuyển vào vị trí cần lắp.
2. Khó khăn đầu tiên: đưa sắt thép xuống tầng hầm
Với những công trình ở mặt bằng rộng, xe có thể tiếp cận gần khu vực lắp đặt, việc vận chuyển vật liệu đã đỡ rất nhiều công sức.
Nhưng công trình này hoàn toàn khác.
Toàn bộ vật liệu phục vụ thi công cầu thang xoắn ốc bằng sắt phải được đưa xuống khu vực tầng hầm thông qua lối cầu thang bộ tương đối nhỏ và hẹp.
Sắt thép vốn đã nặng.
Khi cấu kiện có thêm chiều dài và độ cong, việc vận chuyển càng khó hơn. Không thể đơn giản hai người cầm hai đầu rồi đi thẳng xuống như những thanh sắt thông thường.
Có những đoạn phải vừa khiêng, vừa nghiêng cấu kiện, vừa xoay hướng để tránh tường và các hạng mục đã thi công.
Anh em phía dưới nhận vật liệu, anh em phía trên điều chỉnh hướng. Mọi thao tác phải phối hợp với nhau để vừa đưa được cấu kiện xuống, vừa hạn chế va chạm vào công trình.
Vì vậy, cách chia cầu thang thành từng cấu kiện để vận chuyển cũng là một phần của phương án thi công, chứ không phải đến công trình mới xử lý.
3. Làm việc trong tầng hầm: nóng, bụi và khói hàn
Nếu việc vận chuyển là khó khăn đầu tiên thì môi trường làm việc dưới tầng hầm lại là một thử thách khác.
Không gian thi công kín hơn bên ngoài.
Khả năng lưu thông không khí hạn chế. Trong thời điểm công trình đang hoàn thiện, hệ thống thông gió chưa hoạt động đầy đủ nên điều kiện làm việc tương đối nóng.
Trong khi đó, công việc cơ khí liên tục phát sinh nhiệt và bụi.
Cắt sắt có bụi.
Mài tạo ra bụi và tia lửa.
Hàn phát sinh nhiệt và khói.
Khi thực hiện liên tục trong một khu vực tầng hầm, cảm giác nóng và ngột ngạt rõ rệt hơn rất nhiều so với làm tại xưởng.
4. Khó hơn nữa là phải làm việc cùng nhiều đội thi công khác
Một công trình đang trong giai đoạn hoàn thiện không bao giờ chỉ có một đội thợ.
Trong lúc Thành An thi công cầu thang, xung quanh còn có các đội thực hiện những hạng mục khác.
Mỗi đội đều có công việc và tiến độ riêng.
Người vận chuyển vật liệu.
Người làm trần.
Người thi công điện.
Người xử lý tường, sàn và những hạng mục liên quan.
Trong khi đó, cầu thang xoắn ốc bằng sắt lại nằm ngay khu vực trung tâm và chiếm một khoảng không gian thi công tương đối lớn.
Bởi vậy, ngoài việc làm đúng phần việc của mình, đội thi công còn phải liên tục phối hợp để không ảnh hưởng quá nhiều đến tiến độ của những đội khác.
Có thời điểm phải chờ mặt bằng.
Có lúc phải dừng một công đoạn để đội khác xử lý phần liên quan trước.
Có những vị trí phải thống nhất cao độ, khoảng hở và điểm giao nhau rồi mới tiếp tục lắp.
5. Lắp từng phần để hình thành đường xoắn
Cầu thang dạng thẳng chủ yếu cần kiểm soát cao độ, độ dốc và sự thẳng hàng.
Nhưng với cầu thang xoắn ốc bằng sắt, gần như mọi thứ đều liên quan đến đường cong.
Sai lệch ở một đoạn có thể ảnh hưởng đến đoạn tiếp theo.
Vì vậy, khi đưa từng cấu kiện vào vị trí, anh em phải liên tục kiểm tra hình dáng tổng thể trước khi cố định hoàn toàn.
Từng phần của cầu thang bắt đầu được dựng lên.
Phần bậc.
Phần kết cấu chịu lực.
Các tấm thép tạo hình.
Phần bao ngoài.
Và đặc biệt là những tấm sắt chạy theo đường xoắn của cầu thang.
Khi từng cấu kiện riêng biệt nằm dưới đất, rất khó nhìn ra hình dáng cuối cùng. Nhưng khi ghép dần vào nhau, đường cong bắt đầu xuất hiện.
Đây cũng là giai đoạn thú vị nhất của công trình.
Từ những tấm thép tưởng như rất cứng, một hình khối mềm dần được tạo ra.
6. Đường cong là phần khó nhất của chiếc cầu thang
Điểm tạo nên sự khác biệt của công trình này chính là hình dáng xoắn liên tục từ dưới lên trên.
Sắt thép là vật liệu cứng.
Nhưng thiết kế lại yêu cầu tạo cảm giác mềm.
Muốn đạt được điều đó, phần thép bao quanh cầu thang phải chạy theo đúng quỹ đạo của kết cấu bên trong. Khi nhìn từ phía dưới, đường đáy cũng cần tạo được cảm giác liên tục thay vì mỗi đoạn đi một hướng.
Đó là lý do công đoạn căn chỉnh, hàn nối và xử lý các đoạn giao nhau cần nhiều thời gian.
Không phải cứ đưa hai miếng sắt đến gần nhau rồi hàn lại là xong.
Người thợ phải quan sát đường chạy của toàn bộ cầu thang.
Chỗ nào cần kéo vào.
Chỗ nào cần đẩy ra.
Chỗ nào cần điều chỉnh thêm.
Sau đó mới cố định.
7. Cắt, mài, hàn và chỉnh trực tiếp tại công trình
Không phải mọi chi tiết gia công tại xưởng đều có thể đưa xuống rồi lắp chính xác tuyệt đối ngay lần đầu.
Thi công thực tế luôn có sai số của hiện trường.
Bởi vậy, sau khi dựng kết cấu, anh em tiếp tục đo, cắt, mài và điều chỉnh trực tiếp.
Tiếng máy cắt, máy mài và máy hàn gần như trở thành âm thanh quen thuộc trong những ngày làm công trình.
Có những vị trí chỉ cần chỉnh một chút.
Nhưng cũng có những đoạn phải tháo ra, căn lại rồi mới hàn.
Làm cầu thang cong là vậy.
Đôi khi chỉ một sai lệch nhỏ ở đầu đoạn, đi hết một vòng xoắn nó đã trở thành một sai lệch đáng kể.
Vì thế, Thành An lựa chọn cách làm đến đâu kiểm tra đến đó, thay vì cố gắng lắp thật nhanh rồi xử lý toàn bộ ở cuối.
8. Khi hình dáng chiếc cầu thang bắt đầu hoàn chỉnh
Sau nhiều công đoạn, từ một khu vực chỉ có sắt thép, giàn giáo và những cấu kiện rời rạc, hình dáng của chiếc cầu thang cuối cùng cũng hiện ra rõ ràng.
Nhìn từ trên xuống, có thể thấy toàn bộ đường xoắn.
Nhìn ngang, thân cầu thang chạy thành một đường cong lớn kết nối hai cao độ.
Nhìn từ phía dưới, phần đáy tạo thành một mặt xoắn liên tục.
Đó cũng là lúc những khó khăn trong quá trình thi công bắt đầu được thay thế bằng cảm giác hài lòng khi sản phẩm dần đúng với hình dung ban đầu.
9. Thành quả không chỉ là một chiếc cầu thang bằng sắt
Sau cùng, thứ còn lại không phải là những ngày nóng dưới tầng hầm, những lần khiêng sắt qua cầu thang bộ hẹp hay những giờ làm việc giữa bụi và khói hàn.
Thứ còn lại là công trình.
Một chiếc cầu thang xoắn ốc bằng sắt đã đứng đúng vị trí của nó.
Từ những tấm thép phẳng, những thanh sắt và từng cấu kiện riêng lẻ, qua bàn tay của người thợ, chúng được ghép lại thành một kết cấu có đường cong liên tục.
Với Thành An, đây cũng là điều thú vị nhất của nghề cơ khí.
Sắt vốn cứng, nhưng người thợ có thể làm cho nó trở nên mềm mại bằng hình dáng.
Một công trình đẹp không chỉ nằm ở lúc hoàn thiện.
Phía sau nó là cách đo đạc, cách chia cấu kiện, cách vận chuyển, cách lắp dựng và rất nhiều lần điều chỉnh mà khách hàng có thể không bao giờ nhìn thấy.
Nhưng chính những phần không nhìn thấy ấy lại quyết định phần mà mọi người nhìn thấy cuối cùng.
10. Kinh nghiệm rút ra khi thi công cầu thang xoắn ốc bằng sắt dưới tầng hầm
Qua công trình này, một điều Thành An càng thấy rõ là phương án thi công phải được tính ngay từ lúc gia công.
Đặc biệt với những công trình nằm trong tầng hầm, nhà đã xây dựng hoặc mặt bằng có lối vận chuyển nhỏ, không thể chỉ thiết kế cầu thang theo kích thước cuối cùng.
Phải tính đồng thời:
Làm thế nào để sản xuất? Làm thế nào để vận chuyển? Đưa cấu kiện vào bằng đường nào? Chia thành bao nhiêu phần? Nối lại ở đâu? Và khi xuống công trình có đủ không gian để thao tác hay không?
Một phương án đẹp trên bản vẽ nhưng không thể vận chuyển hoặc lắp dựng thực tế thì vẫn chưa phải một phương án hoàn chỉnh.
Đây cũng là lý do Thành An ưu tiên khảo sát điều kiện thực tế trước khi đưa ra phương án gia công đối với những mẫu cầu thang có kích thước lớn hoặc hình dáng phức tạp.
11. Thi công cầu thang xoắn ốc bằng sắt theo yêu cầu
Mỗi công trình có một mặt bằng khác nhau.
Có nơi cần cầu thang nhỏ gọn để tiết kiệm diện tích.
Có nơi cần một chiếc cầu thang lớn làm điểm nhấn kiến trúc.
Có công trình thuận lợi để vận chuyển nguyên khối, nhưng cũng có những vị trí giống công trình này: mọi cấu kiện đều phải tính toán để có thể đưa qua những lối đi nhỏ rồi mới lắp ráp tại hiện trường.
Vì vậy, Thành An không áp dụng một kích thước cố định cho tất cả các công trình.
Cầu thang được khảo sát và gia công dựa trên kích thước thực tế, chiều cao tầng, đường kính hoặc không gian bố trí, hướng lên xuống và yêu cầu kiến trúc của từng mặt bằng.
Đối với cầu thang xoắn ốc bằng sắt, kinh nghiệm gia công phần cong và kinh nghiệm xử lý tại hiện trường đặc biệt quan trọng bởi sản phẩm cuối cùng không chỉ cần chắc chắn mà còn phải giữ được đường nét của thiết kế.
12. Kết thúc một công trình, giữ lại một câu chuyện
Mỗi công trình đi qua đều để lại cho người thợ một câu chuyện.
Công trình này là câu chuyện của những cấu kiện sắt thép nặng được đưa từng phần xuống một tầng hầm bằng lối đi nhỏ.
Là những ngày làm việc trong không gian nóng, bụi và khói.
Là việc phải phối hợp cùng nhiều đội thi công trên một mặt bằng.
Là những lần đo lại, cắt lại, mài lại và căn chỉnh từng đường cong.
Nhưng rồi tất cả những thứ đó dần biến mất khi công trình hoàn thành.
Ở lại cuối cùng là hình dáng của chiếc cầu thang xoắn ốc bằng sắt vươn từ tầng dưới lên tầng trên bằng một đường cong liên tục.
Với Thành An, giá trị của một công trình không chỉ nằm ở việc “làm xong một chiếc cầu thang”.
Giá trị nằm ở chỗ từ một mặt bằng khó, từ những tấm sắt thô cứng và từ những điều kiện thi công không thuận lợi, người thợ vẫn tìm được cách để đưa bản vẽ trở thành một sản phẩm thực tế.
Hàn sắt bằng tay – hàn đời bằng tâm.
